FANDOM


Czechy, Republika Czeska (cz. Česko, Česká republika) - państwo położone w Europie Środkowej, bez dostępu do morza. Graniczy od północy z Polską, od wschodu ze Słowacją, od południa z Austrią, a od zachodu i północnego zachodu z Niemcami. Zajmują powierzchnię 78 866 km2 i zamieszkuje je ponad 10,5 mln osób. Stolicą Czech jest Praga. Republika Czeska obejmuje terytoria trzech krain historycznych: Czech właściwych, Moraw i Śląska Czeskiego.

Czechy są państwem członkowskim m. in. Unii Europejskiej, NATO, ONZ, strefy Schengen i Grupy Wyszehradzkiej.

Geografia

Czechy - mapa topograficzna

Mapa topograficzna Czech

Czechy są średniej wielkości państwem położonym w Europie Środkowej, nie posiadającym dostępu do morza. Graniczą na północy z Polską (790 km), na wschodzie ze Słowacją (261 km), na południu z Austrią (362 km), a na zachodzie i północnym zachodzie z Niemcami (810 km). Maksymalna rozciągłość równoleżnikowa wynosi 493, a południkowa - 278 km. Powierzchnia kraju wynosi 78 864 km2.

Krajina pod Rasovskym sedlem

Krajobraz niskich gór Masywu Czeskiego

Na ukształtowanie terenu większej części dzisiejszych Czech największy wpływ miała orogeneza hercyńska, w czasie której powstał Masyw Czeski, wypiętrzony później przez ruchy górotwórcze orogenezy alpejskiej, zajmujący ok. 90% powierzchni kraju. Masyw Czeski ma kształt czworokątnego boku i postać nizinno-wyżynnej kotliny (Kotlina Czeska) otoczonej zewsząd zrębowymi łańcuchami górskimi: Sudetami na północy, Rudawami na północnym zachodzie, Lasem Czeskim na zachodzie, Szumawą na południu i Wyżyną Czeskomorawską na wschodzie. Najwyższy szczyt Czech - Śnieżka wznosi się na wysokość 1602 m n.p.m. w sudeckim paśmie Karkonoszy. Jest to szczyt graniczny z Polską.

Na ukształtowanie rzeźby terenu wschodnich Czech wpływ miała orogeneza alpejska, podczas której wypiętrzone i sfałdowane zostały Karpaty wraz ze swoimi przedgórzami. Na terytorium Czech leży północno-zachodnia część regionu karpackiego, w granicach której wyróżnić można: Podkarpacie Zachodnie (wraz z Bramą Morawską oddzielajacą Sudety od Karpat), Podkarpacie Północne (Kotlina Ostrawska) i Zewnętrzne Karpaty Zachodnie (w tym Karpaty Austriacko-Morawskie, Karpaty Środkowomorawskie, Pogórze Zachodniobeskidzkie, Karpaty Słowacko-Morawskie i Beskidy Zachodnie). Czeskie Karpaty wznoszą się na wysokość ponad 1200 m n.p.m. (niedaleko granicy z Polską i Słowacją). Ponadto niewielki, południowy fragment Czech stanowi Obniżenie Dolnomorawskie będące częścią Kotliny Wiedeńskiej wchodzącej w skład Kotliny Panońskiej.

Historia

Średniowiecze

Chrystianizacja ziem czeskich w obrządku słowiańskim dokonała się w końcu IX wieku, obrządek ten w ciągu następnego stulecia został zdominowany przez obrządek łaciński. Między IX a X wiekiem książęta prascy pochodzący z rodu Przemyślidów zjednoczyli sąsiadujące z nimi plemiona słowiańskie w pierwsze wczesnofeudalne państwo czeskie. W 929 roku król niemiecki Henryk I uznał swoje zwierzchnictwo nad Czechami. W ten sposób Czechy stały się lennem Świętego Cesarstwa Rzymskiego, zachowując jednak wewnętrzną autonomię. W połowie X wieku Przemyślidzi rozciągnęli swoje panowanie na obszary Moraw, Śląska i Małopolski. Dzięki małżeństwu Mieszka I i Dobrawy (będącemu wstępem do chrztu Polski w 966 roku), Czechy nawiązały z Polską przyjazne stosunki, niedługo jednak pogorszyły się w wyniku rywalizacji Przemyślidów i Piastów. Pod koniec X wieku Mieszko I wystąpił przeciwko Czechom i przyłączył do swojego państwa Śląsk i Małopolskę. W latach 1003-1004 całe Czechy znajdowały się pod panowaniem polskiego księcia Bolesława Chrobrego - syna Mieszka I. Przez cały XI i 1. połowę XII w. czescy Przemyślidzi pozostawali w konflikcie z Polską. Walki toczyły się głównie o Śląsk (wyprawa Brzetysława I, walki z Bolesławem II Śmiałym i Bolesławem III Krzywoustym).

Podział administracyjny

Czechy dzielą się administracyjnie na 14 krajów (odpowiedników polskich województw), które z kolei dzielą się na 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia i 5661 gmin I stopnia. Jednym z krajów jest Praga, będąca miastem wydzielonym.

Kraje w Czechach

Alfabetyczna lista czeskich krajów (w nawiasie podano stolicę):

Zobacz też

Państwa Europy (Pokaż szablon)
Flaga Europy Unia Europejska Flaga Austrii AustriaFlaga Belgii BelgiaFlaga Bułgarii BułgariaFlaga Chorwacji ChorwacjaFlaga Cypru CyprFlaga Czech Czechy
Flaga Danii DaniaFlaga Estonii EstoniaFlaga Finlandii FinlandiaFlaga Francji FrancjaFlaga Grecji GrecjaFlaga Hiszpanii Hiszpania
Flaga Holandii HolandiaFlaga Irlandii IrlandiaFlaga Litwy LitwaFlaga Luksemburga LuksemburgFlaga Łotwy ŁotwaFlaga Malty Malta
Flaga Niemiec NiemcyFlaga Polski PolskaFlaga Portugalii PortugaliaFlaga Rumunii RumuniaFlaga Słowacji SłowacjaFlaga Słowenii Słowenia
Flaga Szwecji SzwecjaFlaga Węgier WęgryFlaga Wielkiej Brytanii Wielka BrytaniaFlaga Włoch Włochy
Inne państwa Flaga Albanii AlbaniaFlaga Andory AndoraFlaga Armenii ArmeniaFlaga Białorusi BiałoruśFlaga Bośni i Hercegowiny Bośnia i Hercegowina
Flaga Czarnogóry CzarnogóraFlaga Gruzji GruzjaFlaga Islandii IslandiaFlaga Kazachstanu KazachstanFlaga Liechtensteinu Liechtenstein
Flaga Macedonii MacedoniaFlaga Mołdawii MołdawiaFlaga Monako MonakoFlaga Norwegii NorwegiaFlaga Rosji RosjaFlaga San Marino San Marino
Flaga Serbii SerbiaFlaga Szwajcarii SzwajcariaFlaga Ukrainy UkrainaFlaga Watykanu WatykanFlaga Wysp Owczych Wyspy Owcze

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.